Қазақстанның аграрлары 160 мың тонна пиязды сата алмауда

Қазақстанда өндірілетін пияздың көлемі оған деген ағымдағы сұраныстан үш есе артық. Осы уақытқа дейін егіннің көп бөлігі экспортқа шығарылды, бірақ биылғы жылы жаһандық логистикалық мәселелерге байланысты фермерлер жоспарланған барлық көлемді сата алмады. Қазіргі уақытта Ауыл шаруашылығы министрлігі фермерлерге егіннің қалдықтарын сатуға көмектесу үшін ұсыныстар дайындады.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша Қазақстанда пияздың жыл сайынғы өнімі - 1,1 млн тонна деңгейінде, ал тұтыну орташа есеппен 315 мың тоннаны құрайды. Алдыңғы жылдары жеткілікті өндіріске қарамастан, пияздың бағасы үнемі көтеріліп отырды, әсіресе маусымаралық кезеңде. Бірақ 2023 жылғы егін жинау жұмыстарының басында көтерме бағалар бір килограмм үшін 132-134 теңге деңгейіне оралды, ал 2024 жылдың басында бағалар бір килограмм үшін 107-114 теңгеге дейін төмендеді.

Бұл ретте, нарық қатысушыларының ақпараты бойынша, 2023 жылдың күзінің басынан бастап пиязға сұраныс айтарлықтай төмендеді, ал аграрлар пиязды бір килограмына 40 теңге нарықтық бағамен сата алмады. Қазіргі уақытта көптеген адамдар пиязды сатуға шешім қабылдап, ұсынысты арттырған кезде, бағалар килограмына 15-20 теңгеге дейін төмендеді.

16 наурыздағы жағдай бойынша ауыл шаруашылығы өндірушілерінде 160 мың тонна сатылмаған өнім қалды, оның ішінде Жамбыл облысында 138 мың тонна және Алматы облысында 22 мың тонна.

2023/2024 маусымында импорттаушылар тарапынан сұраныстың төмендеуі аясында артық өндіріс және Ресей аумағы арқылы Балтық жағалауы мен Грузияға жөнелтуді жоспарлау кезінде көлік логистикасы мәселесі пияз қорларының жинақталуына және бағаның төмендеуіне әкелді. Сонымен қатар, жылы ауа-райының келуімен бейімделген қоймаларда пиязды сақтау мәселесі де туындады. Бұл ретте тоңазытқыш жабдығы бар мамандандырылған қоймалар жоқ.

Қалыптасқан жағдайды шешу үшін және аграрларды қолдау мақсатында Ауыл шаруашылығы министрлігі өңірлердің әкімдіктеріне ӘКК-де сатып алуды ұйымдастыру үшін көлемдер мен бағалар, сауда объектілері және т. б. ұсыныстармен ауыл шаруашылығы өндірушілерінің тізімдерін жіберді. СИМ және QazTrade-ке ішкі және сыртқы нарықтарда пиязды өткізуді ұйымдастыру туралы хаттар жолданды.

Қазақстан СИМ пиязды Пәкістанға өткізу мәселесін пысықталуда, сондай-ақ Қазақстанның елшіліктері жаңа өткізу нарықтарын іздестіруде.

Сондай-ақ, "ҚазАгроЖамбыл" Бірінші Халықаралық көрме-форумы шеңберінде өңірлердің ӘКК-мен Жамбыл облысының пияз өндірушілерінің кездесулерін өткізу жоспарлануда.