Орталық Азияда өткір су тапшылығы кезеңі болжануда

Қазақстан соңғы жылдары климаттың өзгеруінің салдарын қатты сезінуде. Құрғақшылық проблемасын судың көп шығыны бар тиімсіз суару тәжірибесі күшейтеді. Бұл мәселені шешу үшін ҚР Су ресурстары және ирригация министрлігі, Қазақстандағы БҰҰ Даму бағдарламасы және Еуразиялық даму банкі (ЕАДБ) су ресурстарын көп мақсатты басқару саласындағы ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Бұл туралы ЕАДБ баспасөз қызметі хабарлады.

ЕАДБ атап өткендей, бүгінде климаттың өзгеруі су тапшылығын күшейтуде, бұл су тасқынының, құрғақшылықтың және басқа да табиғи апаттардың көбеюіне әкеледі. Бұл ретте жаңартылатын су ресурстарының жаһандық температураның әрбір 1°C көтерілуіне 20% - ға қысқаруы болжанып отыр. Сарапшылардың бағалауы бойынша климаттың өзгеруінің 80% суға байланысты.

Орталық Азия осыған байланысты ең осал аймақтардың бірі болып табылады. Аймақтағы суды тұтынудың көп бөлігі тиімсіз суару тәжірибесі проблемасына тап болған ауыл шаруашылығы секторында.

Қазақстан сондай-ақ сумен байланысты табиғи апаттардың шиеленісуін бастан кешуде, бұған жақында болған қатты су тасқыны және көршілес өңірлердегі жаңа инфрақұрылымдық жобалардан туындаған су тапшылығының артуы дәлел. Мұның бәрі болашақ тәуекелдерді азайту үшін суару стратегияларын жақсартуды және суды басқаруды қажет етеді.

"Біз Орталық Азияда су тапшылығының туындау шегінде тұрмыз - бұл күрделі өңірлік сын-тегеурін, бірақ ол шешіледі. Дәл осындай үндеуді біз барлық мүдделі тараптарға жеткізгіміз келеді. Өте тез және бірлесіп әрекет ету керек. Бізде өңірді дайындау және су ресурстарының тапшылығы кезеңін болдырмау үшін небәрі бес жыл бар", - деп атап өтті ЕАДБ басқарма төрағасы Николай Подгузов.

Жасалған келісім аясында ЕАДБ су секторын цифрландыру, суарудың қазіргі заманғы технологияларының өңірлік оқу орталықтарын дамыту, су үнемдеудің қазіргі заманғы технологияларын пилоттау және су шаруашылығы саласының құқықтық және институционалдық шеңберлерін дамыту саласындағы бірқатар бастамаларды іске асыру мақсатында 5,3 млндолларға дейінгі мөлшерде техникалық қолдау көрсететіні жоспарлануда.

"Жаһандық су секторы қаржыландыру мен инвестициялардың жеткіліксіздігінен зардап шегуде; бүгінде әлемдік инвестициялардың 10% - дан азы су инфрақұрылымына бағытталуда. Осы тұрғыда біз су ресурстарын басқару саласындағы кешенді проблемаларды шешуге жәрдемдесуге, климаттық тұрақтылықты нығайтуға және су күн тәртібі шеңберінде Орталық Азия елдерінде өңірлік ынтымақтастықты дамытуға мүмкіндік беретініне сенімдіміз", - деп атап өтті БҰҰДБ Қазақстандағы тұрақты өкілінің м.а. Сухроб Ходжиматов.

Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов Қазақстанда су ресурстарын басқару тұжырымдамасы және оған арналған кешенді жоспар бекітілгенін, онда су инфрақұрылымын дамыту жөніндегі іс-шаралар жазылғанын атап өтті.

"Біз халықаралық ұйымдармен және қаржы институттарымен белсенді ынтымақтасуға, басқа елдердің озық тәжірибесін қабылдауға, тағы ондаған жылдар бойы пайда әкелетін ірі жобаларды бірлесіп іске асыруға ниеттіміз. Бүгінгі келісімге қол қою — осы бағыттағы тағы бір қадам", - деді Нұржан Нұржігітов.