Қазақстан картоп экспортына жарты жылға тыйым салды

2024 жылдың қорытындысы бойынша картоп экспорты 1,5 есеге, 411 мыңнан 620 мың тоннаға дейін ұлғайды, бұл оған бағаның өсуіне алып келді. Жағдайды тұрақтандыру үшін Сауда қызметі мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссия картопты үшінші елдерге шығаруды алты ай мерзімге шектеу туралы шешім қабылдады. Бұл шара ЕАЭО елдеріне қолданылмайды, алайда осы бағыттағы экспорт бақылауда болады, деп хабарлады үкіметтің баспасөз қызметінен.

Үкіметтің мәліметінше, соңғы аптада экспортқа бағдарланған өндірушілер картоп бағасын кг үшін 170 теңгеден 270 теңгеге дейін арттырды. Бұған көрші елдердің, әсіресе Өзбекстанның сұранысының артуы және ағымдағы жылы жоғары экспорттық бағалар себеп болды.

Қалыптасқан жағдайды ескере отырып, экспортқа фитосанитариялық сертификаттар беру 16 қаңтардан бастап тоқтатылды.

"Қабылданған шаралар картоп бағасының тұрақтылығын қамтамасыз етуге, бағаның негізсіз өсуіне жол бермеуге және нарыққа қатысушылар тарапынан алыпсатарлық әрекеттерге тыйым салуға бағытталған", - деп атап өтті үкіметте.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, бүгінгі таңда қолда бар қорлар 2025 жылдың ерте егініне дейін ішкі қажеттілікті толық жабу үшін жеткілікті. 19 қаңтардағы жағдай бойынша қорлар сауда желілеріндегі қорларды есепке алмағанда 850 мың тоннадан асады (картоп өсірушілер қауымдастығының қатысушыларында 600 мың тонна, тұрақтандыру қорларында 68 мың тонна, жеке тұрғын үй және шағын шаруашылықтардағы жертөлелерде 200 мың тоннадан астам).

2024 жылы картоптың жалпы өнімі 2,9 млн тоннаны құрады, оның ішінде ерте өнім – 300 мың тонна). 2024 жылы 56 мың тонна импортталды. Нарыққа тамыз айынан бастап халықтың қажеттілігі кезінде 2,6 млн тонна – ерте егін жинауға дейін 1,5 млн тонна бөлінді. 2024 жылдың тамызынан желтоқсанына дейін – 844 мың тонна тұтынылды, бір жылда – 620 мың тонна экспортталды. Тұтынудың болжамды көлемі қаңтардан сәуірге дейін -675 мың тонна.